دستور العمل بستر سازی

بستر سازی چیست ؟

گروه کاسپین مهار آب با حدود یک دهه تجربه در اجرای پروژه های ژئوسنتتیک و استخر های پلی اتیلنی افتخار دارد تجربیات  ود را در زمینه طراحی و اجرای استخر های ژئوممبران در حوضه های کشاورزی ، صنعتی و عمرانی در اختیار قرار دهد.

اولین گام در اجرای چنین پروژهای آماده سازی بستر مناسب برای نصب ورق های ژئوممبران بوده و بستر نامناسب از عمر مفید استخر کاسته و باعث کاهش  بازده مناسب و ایجاد مشکلات گوناگون در نصب ورق ها می شود لذا پیشنهاد  می گردد نکات زیر در بستر سازی رعایت گردد.

1-) سطح فاقد رطوبت باشد:

از آنجا که اتصال ورق های مجاور با استفاده از جوش حرارتی انجام می شود ، وجود هر گونه رطوبت موجب افت دما و اختلال در فرآیند جوش می شود، لذا محل نصب باید فاقد رطوبت باشد .

2-) عاری از تیز گوشه :

وجود ریشه گیاهان ، سنگها و سایر اجسام نوک تیزی که ایجاد تمرکز تنش می نمایند، موجب سوراخ شدن ژئوممبرین موقع نصب یا پس از وارد شدن فشار آب میگردد. لذا سطحی که ژئوممبرین روی آن قرار می گیرد باید نرم  عاری از تیز گوشه باشد

آماده سازی انواع بستر های خاکی ، بتنی و سنگی جهت نصب ژئوممبرین :

ژئوممبرین را میتوان روی انواع سطوح نصب کرد که با توجه به شرایط زمین و نوع کاربرد و مصالح به کار رفته در بستر روش های آماده سازی به شرح زیر توصیه می گردد :

  • استخر های خاکی داخل سطح زمین لازم است مراحل زیر به ترتیب رعایت شوند :

لازم است مراحل زیر به ترتیب رعایت شوند:

  • کنترل تراز بودن بالای استخر :

قبل از شروع خاکبرداری لازم است با استفاده از وسایل سنت (نظیر شلنگ – تراز )یا وسایل جدید تر (نظیر دوربین تراز پایین )

وضعیت تراز بالای استخر کنترل شده و سطح هم تراز ایجاد شوند

 

قبل از شروع خاکبرداری سطح به روش زیر تراز شود و پس از دستیابی به سطحی هم تراز ، عملیات خاکبرداری آغاز شود.

 

 

 

خاک ریزی و هم تراز کردن سطح

عملیات گود برداری :

با توجه به جنس و بافت خاک منطقه که نرم ، سخت و یا سنگی می باشد به ترتیب می توان  عملیات خاکی را با نیروی انسانی ، ماشین آلات و با انفجار انجام داد .

انجام عملیات خاکبرداری

الف )آماده سازی شکل دیواره ها :

بهتر است دیواره  ها شیب دار باشند بهترین زاویه شیب دیواره 45 تا 60 بوده که در شکل زیر نشان داده شده است .

در دیوار ه ها می توان با استفاده از ضربه زدن بوسیله پشت بیل لودر ، غلطک دستی موتور دار با غلطک دستی بدون موتور ، به تراکم لازم رسید.

خاکدر سطوح دیوار باید هموار باشد و در نقاط ریزش یافته و فرو رفتگی ها بوسیله کاهگل و یا ملات ماسه و سیمان و یا دیگر انواع ملات ترمیم گردد .

 

 

ب): آماده سازی شکل کف :

کف استخر باید دارای تراکم حداقل 90 درصد باشد که این تراکم معمولا در اثر تردد ماشین آلات خاکبرداری حاصل می گردد.

علاوه بر متراکم و هموار و بدون تیز گوشه بودن ، به منظطور تخلیه کامل آب ، یک گودال فرعی  (sump)   در کف استخر ایجاد می شود و شیب بندی مناسبی به سمت آ ن برقرار می شود . فاصله  sump  یا لوله تخلیه از دیواره باید حداقل 2-1 متر باشد .

کف استخر باید کامل هموار باشد ، به این منظور می توان خاک نقاط مرتفع را برداشت و در نقاط پست ریخت و کوبید و سپس کل سطح را با حداکثر پنج سانتی متر خاک رس نرم یا ماسه کاملا نرم رگلاژ و تسطیح نمود .

در صورت لزوم میتوان از لایه های ژئوتکستایل جهت محافظ ورق های ژئومببران  استفاده کرد.

نحوه قرار گرفتن لوله های در استخر :

در صورت قرار گرفتن لوله خروجی در دیواره ، رعایت حداقل فاصله یا کف الزامی است .

لوله های که لازم است به ورق متصلش شوند ، حتما باید از جنس پلی اتیلن باشند

در صورت وجود لوله سر ریز لوله باید بصورت 90 درجه وارد استخر شود و اطراف لوله با بتن مهار شود .

د- ترانشه گیرداری :

جهت مهار کردن ورق های ژئوممبران و پایدار سازی آن روی سطح دیواره ها لازم است

ترانشه ای به فاصله حداقل یک متر زیر شیب با عمق حدود 50 سانتی متر و عرض حدود 50 سانتی متر دور استخر حفر شود. شکل هندسی ترانشه میتواند بصورت مثلثی باشد.

 

برش عرض حفر ترانشه

استخر های خاکی رووی سطح زمین این نوع استخر ها از نظر شرایط عمومی و محل قرار گیری ژئوممبران با استخر های داخل سطح زمین مشابه هستند اما هنگام ساخت سازه  خاکی رو سطحی رعایت شرایط زیر لازم است:

الف: پیش از شروع به ساخت دیوار ها ، کف به شرح زیر بهسازی شود :

  • خاک نباتی و خکهای سست برداشته شود .
  • ریشه گیاهان و دیگر اجسام تیز گوشه برداشته شود.
  • بستر کاملا کوبیده شده و تراکم حدود 90% ایجاد گردد.
  • بستر کاملا صاف و هموار شود.
  • در صورت نیاز به عبور لوله هایی جهت تخلیه آب از کف استخر ، قبل از شروع به ساخت دیوار عملیات لوله گذاری اجرا شود و سطح روی لوله با خاک نرم پوشانده شود.
  • شیب بندی کف استخر به گونه ای باشد که موقع تخلیه ،آب به راحتی سمت لوله خروجی هدایت شود.

 

ب- لازم است قبل از شروع خاک ریزی برای احداث دیوار ، در محل پاشنه دیوار، پی کنی به عمق کافی صورت پذیرد .

ج- دیوار خاکی به صورت لایه لایه ریخته و کوبیده شود.

  • اندازه لایه های خاک ریزی بیش از 20 سانتی متر نباشد.
  • استفاده از غلطک جهت کوبیدن لایه ها توصیه می شود .
  • خاک موقع کوبیدنر دارای رطوبت لازم باشد .
  • با توجه به اینکه دستگاههایی مانند غلطک نمی توانند کاملا به لبه خاکریز نزدیک شوند . همیشه حدود 1 متر از لبه خاکریز با یک متر عرض اضافه ریخته شود و سپس توسط ماشین آلات و نیروی انسانی عملیات تسطیح و شیب زنی صورت گیرد .
  • در مورد خاکهای رسی ، شنی و خاکهای مخلوط که تراکم پذیری مناسبی دارند ، می توان از الگوی زیر استفاده کرد .

استخر های بتنی ، سنگی  و آجری

یکی از موارد گاربرد ژئوممبران ، آب بندی استخر های ساخته شده توسط بتن یا سنگ یا آجر است که هنگام بهره برداری دچار نشت شده اند ، با آنکه سازنده از ابتدای ساخت استفاده ازژئوممبران را در نظر گرفته است .

الف ) آماده سازی سطوح بتنی ، سنگی و آجری

  • محلهای نشست و شکستگی ها کاملا ترمیم نشوند.
  • ناهمواریها در کف یا استفاده از ماسه نرم و در دیوار با استفاده از ملات ماسه و سیمان تسطیح گردد .
  • در صورتی که اندازه ناهمواری های سطح دیوار بستگی یا آجری بیش از2cm باشد حتما باید یک لایه از ملات ماسه سیمان روی سطح دیوار   اجرا شود .
  • ترکهای با گشادی بیش از 3 میلیمتر با استفاده از دوغاب سیمان پر شود.
  • تیز گوشه های ناشی از ترک یا به جا مانده از قالب بندی ، تراشیده و صاف شود.
  • در محل تقاطع کف و دیوار ماهیچه سیمانی با هدف تبدیل گوشه قائم به گوشه ای دارای انحنای مناسب ایجاد شود.

ب) گیر دار کردن  ورق به سطوح بتنی ،بستگی با آجری :

– در صورتیکه استخر بتنی درون زمین احداث شده می توان پشت دیوار  اقدام به حفر ترانشه  درون خاک شود.

در صورت عدم وجود خاک پشت دیوار بتنی ، ژئوممبران را با استفاده از تسمه گالوانیزه و پیچ به سطح بتنی متصل می نمایند.

نکات قابل توجه به بستر سازی

  • تراز بودن بستر
  • گودبرداری تحت شیب مناسب
  • کلیه ورودیها و خروجیها از جنس پلی اتیلین باشد .
  • لوله باید از هر طرف حداقل 30 سانتی متر فضا برای آب بندی دااشته باشد.
  • Outrun حداقل 80 سانتی متر
  • عرض ترانشه نباید کمتر از 50 سانتی متر باشد .
  • در صورت بتنی بودن استخر باید در تقاطع ها ماهیچه کشیده شود.
  • بستر حتما باید عاری ازتیز گوشه و کاملا خشک باشد .
  • در صورت بالا بودن سطح آبهای زیر زمینی باید سیستم زهکش در کف استخر اجرا شود .
  • پس از اجرا اگر عمق استخز بیش از 5/1 متر باشد جهت امنیت لازم باید توسط فنس محصور شود .